In gesprek met Kathleen Snyers – Deel III
september 27, 2010
Hoe vertaal je al die (culturele) invloeden concreet in je muziek?
In het Arabische deel werk ik met typische kwarttonen, microtonen, tonenreeksen en instrumenten zoals de darbuka en de bendir. Het tweede deel, het Oosterse, beweegt van Indonesische gamelanmuziek over Indische tabla’s, Tibetaanse cymbalen en tempelbellen naar de Japanse kodo. Het derde deel is gewijd aan Afrikaanse muziek. Hier klinken Afrikaanse trommels en authentieke instrumenten zoals de kalimba.
In het verleden maakte je al gebruik van authentieke niet-westerse toonsystemen, instrumenten, enzovoort. Dat vergt heel wat (praktijkgericht) onderzoek, studie en inlevingsvermogen. Ik veronderstel dat dit ook voor Groove! geldt?
Je kan een muziekcultuur bestuderen door ter plaatse de muziek te ervaren. Maar soms is het niet slecht om de muziek van buitenaf te beschouwen, door er afstand van te nemen. Zo heb ik de Vlaamse cultuur pas echt leren kennen tijdens mijn verblijf in Nederland (Wim Henderickx doceert aan het Conservatorium van Amsterdam). Voor Confrontations, een werk geïnspireerd door de Afrikaanse muziek, ben ik wel ter plaatse gegaan en heb ik met Afrikaanse musici gespeeld. Maar terwijl de Afrikaanse muzikanten in hun eigen groove speelden, bleven de Westerse ook in de westerse groove musiceren. Het was moeilijk om op die manier tot iets te komen dat werkte. Uiteindelijk zijn we erin geslaagd om eventjes naar elkaar te luisteren en te kijken en tot een punt te komen waar beide culturen elkaar raakten. De identiteit van de twee culturen bleef wel altijd aanwezig, er was dus geen sprake van fusion. Dat geldt ook voor mijn Arabisch geïnspireerde muziek. Ik werk samen met authentieke musici, maar de compositie zelf blijft mijn eigen invulling van die inspiratie. Ik schrijf geen Arabische muziek, waarom zou ik dat als Westerling ook doen?
Ook dit stuk benader ik op dezelfde manier. Ik blijf een Westerse componist, maar zoek naar wegen om naar andere culturen te kijken zonder dat mijn werk zuiver technisch wordt. Het creatieproces moet me ook fascineren. En dat is net de essentie van Groove! Ik kijk terug naar mijn verleden als componist, als iemand die de wereld wil begrijpen, iemand die gefascineerd is door culturen en wil teruggaan naar de oorsprong daarvan. Ik heb me laten leiden door mijn eigen fascinaties en zocht daarvoor naar links: ritme, groove.
Wanneer de laatste vraag is gesteld en ik het meer dan boeiende gesprek afrond, wijst Henderickx me nog even op de belangrijke rol van Gert François, percussionist bij Brussels Philharmonic – het Vlaams Radio Orkest. Want, zo zegt Henderickx, de samenwerking met deze topmuzikant was en is erg intens. Voor Raga I beslisten ze samen welke instrumenten in het werk aan bod moesten komen. Nu is de aanpak net iets anders, Henderickx maakt immers gebruik van instrumenten die niet tot het vertrouwde instrumentarium van Gert François behoren. Groove! is een zoektocht naar nieuwe wegen die de technische capaciteiten en kennis van de solist zeker verruimen. Hij laat zich daarbij ondermeer leiden door authentieke musici. Het voordeel is dat Gert François niet alleen een zoeker is, maar ook erg nieuwsgierig. Hij heeft veel gereisd en kwam al met heel wat nieuwe instrumenten in contact. Hij staat open om zijn kennis uit te breiden en zijn grenzen te verleggen. Groove! wordt alleszins een grote uitdaging voor de percussionist.
